Uzyskanie statusu Podstawowym wymogiem jest legalne i nieprzerwane zamieszkiwanie w danym państwie członkowskim przez pięć lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Krótsze okresy nieobecności zasadniczo nie przerywają ciągłości pobytu, jeżeli pojedyncza nieobecność trwa krócej niż sześć kolejnych miesięcy, a łączna długość nieobecności w ciągu pięciu lat nie przekracza dziesięciu miesięcy. Państwa członkowskie mogą przewidywać wyjątki związane ze szczególnymi lub wyjątkowymi okolicznościami.
Nie wszystkie okresy pobytu są uwzględniane przy obliczaniu wymaganych pięciu lat. Pobyt o charakterze wyłącznie czasowym, związany między innymi z niektórymi formami pracy sezonowej, pobytem jako au pair lub czasowym świadczeniem usług transgranicznych, zasadniczo nie jest uwzględniany. Jeżeli obywatel państwa trzeciego przebywał wcześniej w państwie członkowskim w celu odbywania studiów lub kształcenia zawodowego, a następnie uzyskał tytuł pobytowy umożliwiający ubieganie się o status rezydenta długoterminowego, do wymaganej długości pobytu może zostać zaliczona połowa okresu studiów lub kształcenia.