Z jednej strony przyroda jest Matką, archetypem podstawowym kobiecości, w wersji łatwo przechodzącej w archetyp zdecydowanie negatywny – w Czarownicę”. Zdaniem Agnieszki Rydz „nawet życiowa pełnia osiągnięta przez młodszego z bohaterów Brzeziny nie wyczerpuje dla niego puli egzystencjalnych znaczeń krajobrazu. To odgłosy deszczu uwrażliwiają Stasia na inne brzmienia niż salonowe dźwięki fortepianu, do których przywykł jako kuracjusz „w wielkim świecie” i artysta”.

Opowiadanie bywało porównywane do innych dzieł literatury. Mateusz Szubert zestawił Brzezinę z Czarodziejską górą Thomasa Manna, pisząc: „W postaci Stanisława z Brzeziny skumulowała się charakterystyczna dla okresu międzywojennego, po-Mannowska kreacja choroby. Summa, jaką stanowi dla gruźlicy Czarodziejska góra, ma swoje źródła w dziewiętnastowiecznej metaforze schorzenia. […] Iwaszkiewicz – jako spadkobierca tej romantycznej reprezentacji – nie okazał się wiernym uczniem Manna, chociaż powinowactwa z Czarodziejską górą są u niego obecne”. Historyk literatury Ryszard Przybylski uznał natomiast, że opowiadanie można traktować jako polemikę z nowelą Śmierć Iwana Iljicza Lwa Tołstoja, pisząc, że „zgon bohatera potraktowany został jako chrześcijańskie przebudzenie do wiecznego i lepszego życia”.