Istotne podstawy późniejszej odrębności kulturowej Łatgalii powstały po rozpadzie średniowiecznych Inflant w XVI wieku. Po wojnie inflanckiej obszar późniejszej Łatgalii znalazł się pod panowaniem polsko-litewskim. Po wojnach polsko-szwedzkich i rozejmie w Altmarku z 1629 roku region pozostał w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, podczas gdy Vidzeme znalazła się pod panowaniem szwedzkim. Obszar ten był później określany jako Inflanty Polskie.
Odmienna przynależność polityczna Łatgalii wpłynęła na jej rozwój religijny i kulturowy. W XVII wieku w regionie, pozostającym w granicach państwa polsko-litewskiego, w wyniku kontrreformacji ponownie umocnił się Kościół katolicki. Jednocześnie w Vidzeme i Kurlandii dominującą pozycję zdobył luteranizm. Katolicyzm stał się w kolejnych stuleciach jednym z najważniejszych elementów regionalnej kultury Łatgalii.
Z działalnością duchowieństwa katolickiego, zwłaszcza jezuitów, związany był również rozwój piśmiennictwa łatgalskiego. Stała działalność jezuitów w Łatgalii rozwinęła się w XVII wieku, a w XVIII wieku ukształtowała się tradycja łatgalskiego języka pisanego. Na jej rozwój wpływała m.in. ortografia polska.