Opór został zduszony brutalnymi metodami wojskowymi, w tym masowymi chłostami, pobiciami oraz kosztownymi kwaterunkami karnymi (egzekucjami wojskowymi). Wydarzenia te miały dalekosiężne skutki polityczne – uświadomiły władzom w Petersburgu niemożliwość utrzymania feudalnego systemu agrarnego i legły u podstaw carskiego ukazu uwłaszczeniowego z 1864 roku. Równocześnie krwawe stłumienie strajków z udziałem wojsk zaborczych na zlecenie szlachty drastycznie pogłębiło antagonizmy klasowe, skutkując biernością lub jawną wrogością wsi wobec oddziałów powstańczych w 1863 roku, co odebrało powstaniu styczniowemu masowe zaplecze i przesądziło o jego klęsce. Podłoże i przyczyny thumb|Obraz Grigorija Miasojedowa: Czytanie manifestu 19 lutego 1861 roku reformy uwłaszczeniowej Aleksandra II Bezpośrednim impulsem do wybuchu protestów stało się ogłoszenie przez cara Aleksandra II ukazu o zniesieniu poddaństwa w Imperium Rosyjskim z 19 lutego (3 marca) 1861 rokuStefan Kieniewicz, Sprawa włościańska w powstaniu styczniowym, Wrocław 1953, s. 152–168.. Informacje te dotarły do Królestwa Polskiego w zniekształconej formie.