Artyści odpowiadali również na ich zdaniem degenerującą i niszczącą kulturę poprzedniej epoki, m.in. oskarżając chrześcijaństwo o bycie religią słabych i biernych, zniewolonych historią i codziennością życia, kultem nietzscheańskiego „nadczłowieczeństwa”. Poszukiwano wewnętrznej wolności jednostki. Chciano, by do głosu doszedł intuicjonizm. Jedynie intuicja i popęd miały umożliwić człowiekowi prawdziwe obcowanie ze zjawiskami, odkrycie istoty rzeczy. Z poddania się pędowi życia, improwizacji i indywidualnej ekspresji zrodziły się charakterystyczne dla sztuki fin de siècle’u nurty: fowizm, ekspresjonizm (1905) i kubizmu (1906).
U końca XIX wieku zaczęto łamać ustalone kanony sztuki. Artyści z odwagą stawali się indywidualistami, eksperymentowali, co było zapowiedzią dwudziestowiecznej awangardowości. W fowizmie i ekspresjonizmie formą wyrazu była barwa. Fowizm używał jej intensywności do wyrażenia sił życiowych, radości i szczęścia. Dla ekspresjonizmu intensywność barw służyła ukazaniu braku szczęścia, szczególnie we wnętrzu człowieka. Fowiści ukazywali świat jako miejsce godne egzystencji, bawiąc się kolorem i kształtem. Ekspresjoniści, często pojmujący świat jako skupisko zła, zagłębiali się we wnętrze duszy, moralizując, szukając uniwersalnych praw, wydobywając archetypy, by tworzona przez nich sztuka oddziaływała na rzeczywistość, zmieniała człowieka.
Przypisy
Kategoria:Modernizm