W przeszłości klimat był bardziej surowy niż obecnie. W epoce lodowcowej poziom wody obniżył się o 100 metrów względem sytuacji sprzed zlodowacenia. 25–15 tysięcy lat temu, w czasie kulminacji epoki lodowcowej, Góra Cooka stała się równiną rozciągającą się ze wschodu na zachód. W okolicach Wellington skutki zlodowaceń objawiają się w postaci gwałtownych osunięć terenu i lodowych wnęk (np. Tongue Point).

Wody powierzchniowe thumb|Jezioro Tekapo na Wyspie Południowej Sieć rzeczna Nowej Zelandii jest bardzo gęsta. Rzeki są krótkie i bystre. Najdłuższymi są Waikato (434 km; Wyspa Pn.), Clutha (338 km; Wyspa Pd.), Whanganui (290 km; Wyspa Pn.) i Taieri (288 km; Wyspa Pd.). Charakteryzują je wysokie stany wód w ciągu roku, a w okresie wiosny częste powodzie.

Na wyspach nowozelandzkich znajdują się liczne jeziora. Na Wyspie Południowej przeważają jeziora tektoniczno-lodowcowe, bardzo głębokie, a na wyspie Północnej – tektoniczne i wulkaniczne. Największym jeziorem jest Taupō o powierzchni 616 km² na Wyspie Północnej, a kolejnymi są Te Anau (344 km²), Wakatipu (291 km²) i Wanaka (192 km²) – wszystkie na Wyspie Południowej.