Amerykanie z kolei utrzymywali również szyk torowy, płynąc z połową prędkości maksymalnej w kierunku Hiszpanów, w zamiarze zamknięcia luki. Formacja ich składała się z okrętu flagowego – krążownika pancernego USS „Brooklyn”, pancernika przybrzeżnego USS „Texas”, uzbrojonego jachtu „Vixen”, pancerników USS „Oregon” i USS „Iowa”, jachtu „Gloucester” i w końcu pancernika USS „Indiana”. Na wprost wyjścia z kanału znajdowały się „Brooklyn” i „Texas”.
Bitwa rozpoczęła się natychmiast. Amerykańskie okręty wykonały zwrot w kierunku zachodnim, otwierając ogień. Jedynie okręt flagowy Schleya wykonał nagły i niespodziewany zwrot na wschód, o mało nie powodując kolizji z pancernikiem „Texas”. Przyczyny podjęcia tego manewru nie zostały wyjaśnione, lecz w sposób raczej niezamierzony pokrzyżował on też zamiar Cervery staranowania „Brooklyn” swoim okrętem flagowym „Maria Teresa”.