Bitwa morska pod Alalią – starcie zbrojne między flotą fokajską a sprzymierzonymi siłami kartagińsko-etruskimi, które nastąpiło około 540 p.n.e. Doprowadziło ono do wyparcia Fokajczyków z Morza Tyrreńskiego i osiągnięcia przez Kartaginę hegemonii nad zachodnią częścią basenu Morza Śródziemnego.
Podłoże bitwy W I połowie I tysiąclecia p.n.e. w zachodniej części Morza Śródziemnego dominowali Fenicjanie, którzy skolonizowali m.in. wybrzeża północno-zachodniej Afryki, zakładając Kartaginę, oraz Etruskowie (nazywani przez Greków Tyrreńczykami), którzy kontrolowali Morze Tyrreńskie i Adriatyk. Ich hegemonii zagroziła wielka kolonizacja grecka, w wyniku której Hellenowie założyli w VIII–VII w. p.n.e. szereg kolonii w południowej Italii i na Sycylii (tzw. Wielka Grecja). Ponadto w VI w. p.n.e. Fokajczycy (Grecy z Fokai w zachodniej Anatolii) skolonizowali wybrzeża Morza Śródziemnego od wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego po Ligurię (najznaczniejszym spośród utworzonych przez nich miast była Massalia), a także założyli około roku 565 p.n.e. Alalię (dzis. Aléria) na KorsyceH. Adamczyk, Znaczenie bitwy pod Alalią, „Meander” 25.10, 1970, s. 455..