Jan Rautenstrauch posiadał także wspólnie ze szwagrami Chevalierami garbarnię, o którą Józef, z natury pieniacz, później procesował się z wujami. Rodzina matki, kupcy bławatni w Warszawie, przywędrowała z Francji na pocz. XVIII wieku. W 7 roku życia Józef wstąpił jako kadet do Szkoły Inżynierów (Saperów) Koronnych, lecz wkrótce ją opuścił. Powrócił do szkoły mając lat 13 i ukończył ją w roku 1788, uzyskując stopień podoficera, po czym został zatrudniony przy budowie koszar kadeckich w Warszawie. Podczas inspekcji prac budowlanych król Stanisław August Poniatowski zwrócił uwagę na zdolnego chłopaka o wyglądzie typowego Francuza, swobodnie władającego paroma językami (z domu rodzinnego wyniósł oprócz polskiego także niemiecki i francuski), piszącego pięknym kaligraficznym pismem, i przeniósł go na początku roku 1790 do swej kancelarii, awansując go na podporucznika i uzyskując dla niego (17-letniego młodzieńca !) 25 listopada 1790 poprzez decyzję Sejmu Czteroletniego nobilitację z herbem własnym. W królewskiej kancelarii Rautenstrauch pozostał do roku 1792, a więc nie brał czynnego udziału w wojnie polsko-rosyjskiej tego roku.