().
Historia Początki
Wieś, położona w była powiecie przemyskim. Chociaż Żołynia jest wsią starą, została lokowana dopiero w drugiej połowie XVI wieku – twierdził tak Fryderyk Alembek, który w 1638 roku, w czasie wizytacji żołyńskiej parafii założonej w 1622 roku, zapisał: ta świątynia była fundowana niewiele później od lokacji wsiOryginalny zapis: Notabile de hac Ecclesia: olim eo loci multam fuisse: gua et villa non est antigua fundationsAAP, sygnatura 1987 strona 39. To zdanie podzielał również Oskar Kolberg pisząc o tym, że Żołynię założyli Niemcy sprowadzeni przez Stanisława Stadnickiego (około roku 1590)Oskar Kolberg dotarł do Żołyni, artykuł 3415 – Aktualności – WIADOMOŚCI – Urząd Gminy Żołynia (zolynia.pl) lub Krzysztofa Pileckiego (około roku 1550). Około 1550 roku w Żołyni istniał zbór luterański, który w 1586 roku, kiedy to Żołynię przejęli Stadniccy, przeszedł w ręce kalwińskie. W 1621 roku w dzień Piotra i Pawła w zbór trafił piorun. Na fundamentach zboru wybudowano kościół i od 1622 roku Żołynia jest katolicka. Była własnością Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 rokuAndrzej Gliwa, Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku (cz. I), w: Prace Historyczno-Archiwalne, Tom 13 (2003), Rzeszów 2003, s.