Historia thumb|left|Dokument z 1154 Zbiluta (z rodu Pałuków) obywatela polskiego (“Poloniae civis”) notujący Łekno jako Lokna. thumb|left|Historyczny herb dawnego miasta Łekno thumb|Rynek thumb|Zabudowa rynku thumb|Dawny kościół protestancki thumb|Studnia na rynku thumb|Szkoła thumb|Jezioro Łekneńskie Gród w Łeknie został wzniesiony na zachodnim brzegu Jeziora Łekneńskiego ok. VII wiekuAndrzej M. Wyrwa, Łekno i jego dziedzictwo, w: Kronika Wielkopolski, nr 2, 2009, s. 10-11.. Był to gród plemienny, który w okresie kształtowania państwa polskiego został zajęty przez pierwszych władców piastowskich. W czasach panowania Bolesława Chrobrego zbudowano w grodzie romańską rotundę, jedną z najwcześniejszych murowanych świątyń w Wielkopolsce (początek XI wieku). Był to jeden z ważniejszych grodów państwa wczesnopiastowskiego, pełniący funkcję "grodu kasztelańskiego"Maciej Przybył, Łekno na tle rozwoju osadnictwa i sieci grodowo-terytorialnej wczesnośredniowiecznej Wielkopolski, w: Wangrovieciana Studia et Fontes = Wągrowieckie Studia Muzealne, t. III, Wągrowiec 2016, s. 19-43.. Jego znaczenie podkreśla przekaz bulli papieża Innocentego II z 1136 roku, gdzie Łekno jest wymienione w grupie ważniejszych ośrodków funkcjonujących w granicach archidiecezji gnieźnieńskiej.