Osadnictwo to przybrało rozmiary oficjalnej polityki kolonizacyjnej rządu pruskiego Ottona von Bismarcka; zmiany granic po drugiej wojnie światowej i ich przesunięcie na tzw. linię Odry i Nysy. Zmiany te dotyczą ziem niezaliczających się do byłego zaboru pruskiego; masowe wysiedlanie ludności niemieckiej przez cofające się jednostki armii niemieckiej i kontynuacja tego procesu przez aliantów i władze PRL w latach 1945–1950. Pojęcie mniejszości narodowych pojawiło się, jako przedmiot zainteresowania badaczy i polityków, dopiero po I wojnie światowej. Według spisu powszechnego z 1931 r. w Polsce zamieszkiwało wówczas ok. 30% obywateli narodowości innej niż polska. Mniejszość niemiecka szacowana była na 734 tys. i pozycjonowało ją to na 5. miejscu.
Stan obecny Pochodzenie mały|Tymczasowe zaświadczenie o narodowości polskiej wydane przez starostwo powiatowe w Prudniku dla mieszkanki wsi Racławiczki w 1946 Obecnie na mniejszość niemiecką w Polsce składają się głównie obywatele Niemiec sprzed 1939 r. deklarujący wówczas narodowość polską - lub rzadziej - niemiecką oraz ich potomkowie na tzw. Ziemiach Odzyskanych, którzy po przejęciu tych terenów przez państwo polskie zadeklarowali narodowość polską i tylko w ten sposób uniknęli wysiedlenia po II wojnie światowej.