Aleksandr Nikołajewicz Radiszczew (; ur. we wsi Wierchnieje Obliazowo, obecnie Radiszczewo, zm. ) – rosyjski pisarz, filozof, myśliciel społeczny, przedstawiciel oświecenia, walczący z despotyzmem i domagający się zniesienia pańszczyznyPraca zbiorowa Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń., Warszawa 1990, s.183.. Typowy przedstawiciel postępowej myśli rosyjskiej okresu rewolucji francuskiej.
Życiorys Pochodził z zamożnej szlachty, przez siedem pierwszych lat życia mieszkał z rodzicami, po czym został oddany pod opiekę stryjecznego brata matki. W 1762 r. został przyjęty do petersburskiego Korpusu Paziów. W 1766 roku został skierowany na Uniwersytet Lipski, gdzie zapoznał się z prawem, filozofią, historią, literaturą i językami obcymi. Studiował tam do 1771 roku, ale swe ideały polityczne zaczerpnął z myślicieli francuskich: Jean-Jacques Rousseau, Gabriel Mably, Guillaume Raynal, encyklopedyści i Wolter. Zdaniem rozważania filozoficzne Radiszczewa są zwykłym powtórzeniem idei Herdera, Priestley’a, Mendelssohna oraz filozofii francuskiej tego okresu (Rousseau, Helwecjusza, d’Holbacha).