Po powrocie miasta do Polski, formę tę przyjęła powołana w styczniu 1946 roku Komisja Ustalania Nazw Miejscowych i nazwa została ogłoszona jako oficjalna w Zarządzeniu Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych. Nazwa Braniewo jest obowiązującą od 19 maja 1946Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().Antoni Barganowski Nazwy i herby miast województwa elbląskiego w: Jantarowe Szlaki, 1990, nr 4..

Historia thumb|Plan Braniewa z 1635 roku, ryc. Paul Stertzel, Conrad Götke

Pierwsze miasto Warmii thumb|Mapa historyczna Warmii thumb|upright|Chorągiew miasta Braniewa (Banderium Ciuitatis Brunszberg) zdobyta w bitwie pod Grunwaldem i odwzorowana przez Jana Długosza w Banderia Prutenorum

Na początku XIII wieku wybrzeża Zalewu Wiślanego zamieszkane były przez staropruskie plemię Warmów. W 1210 roku na krótko ziemie te opanował król duński Waldemar II Zwycięski. W roku 1237 do wybrzeży Zalewu Wiślanego dotarli Krzyżacy, którzy prowadzili skutecznie – przy wsparciu również rycerstwa polskiego – podbój Prus. W roku 1239 Krzyżacy podbili plemienną WarmięSylvain Gouguenheim Krzyżacy (Les Chevaliers Teutoniques) wyd. Muzeum Zamkowe w Malborku, 2012, s. 138..

.

.

.