Rzędna piętrzenia wody wynosi 50 m n.p.m., szerokość zalewu wynosi od 100 do 200 m, a jego długość 6–8 km. Brzegi rzeki porasta grąd. W Brdzie notuje się wahania poziomu wody do 1,5 m wskutek pracy zapór. Niektóre fragmenty terenu zostały podtopione.
W głębi lasu na górnym tarasie znajduje się osada sanatoryjna zwana Smukałą Górną, natomiast wzdłuż ul. Opławiec osiedle domów jednorodzinnych. Na terenie osiedla znajduje się zespół szkół podstawowych, publiczne przedszkole oraz Sanatorium dla Płucnochorych należące do Kujawsko-Pomorskiego Centrum PulmonologiiStudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy – załącznik nr 1 do uchwały nr L/756/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r.. Plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla Opławca budownictwo jednorodzinne z dużym udziałem zieleni (60% powierzchni działek).
Nazwa Nazwa jednostki pochodzi od słowa pław = bieg wody, nurt, pokrewnego wyrazom płynąć, opłynąć i ma związek z położeniem Opławca nad Brdą.