Ruch Kulturowy – apolityczna i ponadorganizacyjna w założeniu struktura konspiracyjna utworzona przez zgrupowanych wokół pisma „Sztuka i Naród” członków Konfederacji Narodu. Działał w latach 1943–1944.

Geneza Pomysłodawcą i twórcą Ruchu Kulturowego był redaktor naczelny pisma „Sztuka i Naród”, Andrzej Trzebiński, chociaż niektórzy historycy wskazują także na osobę Włodzimierza Pietrzaka (ps. „Balk”), kierownika pionu kulturowego Konfederacji Narodu. Idea Ruchu krystalizowała się w środowsku „Sztuki i Narodu” wiosną i latem 1943, za formalny początek jego istnienia należy jednak przyjąć rozkaz Jerzego Hagmajera (ps. „Kiejstut”) z lipca 1943. W sierpniu Ruch posiadał już kształt organizacyjny i liczył ok. 30 osób.

Na jego czele stali kolejno: Andrzej Trzebiński – rozstrzelany 12.11.1943 r. Jerzy Schwakopf (ps. „Osmoliński”)

W styczniu 1944 zespół, do którego należeli: Jerzy Schwakopf, Tadeusz Sołtan, Natalia Bojarska, Tadeusz Gajcy i Stanisław Marczak, zredagował ostateczną wersję Deklaracji Ruchu Kulturowego. Na jej kształt duży wpływ wywarły poglądy nieżyjącego już wówczas twórcy i pierwszego kierownika Ruchu – Andrzeja Trzebińskiego.