Oviedo ostatecznie uwolnione, [w:] Dziennik Wileński 18.10.1936. Domniemane przemówienie Moli nigdy nie zostało zidentyfikowane przez historykówDe Jong Louis (2019), The German Fifth Column in the Second World War, London, , Preston Paul (2012), The Spanish Holocaust: Inquisition and Extermination in Twentieth-Century Spain, London, .
Konkurencyjna, jednak znacznie mniej popularna teoria sugeruje, że określenie „piąta kolumna” zostało ukute i kłamliwie przypisane nacjonalistom przez republikańską propagandę. Miałoby tak się stać albo w celu podniesienia własnego morale, albo w celu usprawiedliwienia fali terroru i represji skierowanej przeciw domniemanym wrogom Republiki. Jako argument przytacza się fakt, że 30 września 1936 niemiecki charge d’affaires w Alicante w tajnym telegramie do Berlina pisał, że w strefie republikańskiej „rozpowszechniane jest domniemane stwierdzenie generała Franco” o treści identycznej jak ta w 3 dni potem przypisana przez Ibarruri generałowi MolaRuiz, Julius (2014), The 'Red Terror' and the Spanish Civil War, Cambridge, , s.