W początkowym okresie udomowienia roślin selekcja stanowiła jedyną metodę ich doskonalenia. Obecnie rzadko występuje samodzielnie ze względu na fakt, że odmiany uprawne są wysoce jednorodne, a skuteczność selekcji uzależniona jest od różnorodności genetycznej populacji. W celu rozszerzenia zakresu zmienności genetycznej stosuje się przede wszystkim krzyżowanie. Do powstania nowej odmiany prowadzi bardzo niewiele przeprowadzonych krzyżowań, dlatego konieczne jest wykonanie wielu kombinacji krzyżówkowych.
Hodowla roślin samopylnych Proces hodowlany obejmujący krzyżowanie prowadzi do powstania wyrównanych, homozygotycznych linii (odpowiednik rodu u roślin obcopylnych). Odmiany roślin samopylnych to odmiany liniowe.
Metody hodowli roślin samopylnych Metoda rodowodowa – po skrzyżowaniu homozygotycznych roślin rodzicielskich otrzymuje się heterozygotyczne pokolenie F1. W pokoleniu F2 przeprowadza się ostrą selekcję pojedynków. Ich nasiona (pokolenie F3) wysiewa się w długich rzędach. Każdy rząd to potomstwo z nasion pojedynczej rośliny F2, wykazujące jeszcze znaczną heterogeniczność i heterozygotyczność – jest to tzw. rodzina. Jednolitość roślin w obrębie rodziny osiągana jest zwykle w pokoleniu F5 lub F6;