Obszar użycia mały|Mapa dialektów języka czeskiego: 1a – dialekt wschodnioczeski, 1b – dialekt środkowoczeski, 1c – dialekt zachodnioczeski, 1d – dialekt czesko-morawski)2 – dialekt hanacki3 – dialekt morawsko-słowacki 4a – dialekt laski, 4b – dialekt przejściowy polsko-czeski)5 – dialekty mieszane (dawne tereny niemieckojęzyczne) Gwara cieszyńska jest używana po obu stronach Olzy, zarówno po czeskiej, jak i polskiej. Na Zaolziu używana jest przede wszystkim przez mniejszość polską. Używana jest głównie na wsiach i w mniejszych miejscowościach. W miastach częściej używa się języka ogólnopolskiego. Gwarze cieszyńskiej lepiej powodzi się po stronie czeskiej, powodem tego jest, że gwara cieszyńska bliższa jest językowi polskiemu, przez co dochodzi do głównie fonetycznej integracji z polszczyzną.
Na Śląsku Cieszyńskim określenie po naszymu (pol. „po naszemu”) odnosi się zazwyczaj do cieszyńskiej odmiany dialekty śląskiego, co jest spowodowane nie tylko zróżnicowaną mową, w szczególności w porównaniu do dialektów gliwickich z północnej części Górnego Śląska, ale i kilkusetletnim odgałęzieniem kulturowym od reszty Górnego Śląska.