Po śmierci Mieszka Plątonogiego w 1211 r. władzę w księstwie opolskim sprawował jego syn Kazimierz, a następnie, z tytułu opieki nad małoletnimi książętami opolskimi Mieszkiem Otyłym i Władysławem, od 1230 r. Henryk Brodaty. Mieszko Otyły objął prawowite rządy nad ojcowizną w 1238 r. Sam jednak zmarł przedwcześnie, co wyniosło na tron opolski w 1246 r. brata Władysława, który panował do 1281 r. Po tej dacie doszło do rozpadu rozległej dzielnicy opolskiej na cztery księstwa zajęte przez poszczególnych synów Władysława – opolskie w węższym znaczeniu, raciborskie, bytomskie i cieszyńskie.
Podziały terytorialne księstwa opolskiego Władcą uszczuplonego księstwa opolskiego z Opolem, Niemodlinem, Białą, Głogówkiem, Strzelcami, Olesnem i Lublińcem, został Bolko I. Po śmierci Bolka I w 1313 r. państewko opolskie zostało przejęte przez jego syna Bolka II i skurczyło się zaledwie do okręgu opolskiego i oleskiego. Kolejny podział dynastyczny zaskutkował bowiem wyodrębnieniem się księstwa niemodlińskiego wraz z okręgami bialskim i głogóweckim, oraz księstwa strzeleckiego z dystryktem lublinieckim, wykrojonych dla dwóch braci Bolka II. Te niewielkie organizmy polityczne nie odgrywały znaczącej roli jako samodzielne podmioty i stopniowo wpadły w orbitę wpływów czeskich. W 1327 r.