thumb|Cement portlandzki CEM I 42,5 N w worku
Cement portlandzki – rodzaj cementu. Jest to szary, sypki materiał, otrzymywany ze zmielenia klinkieru cementowego z gipsem w ilości do 5%.
Historia Wynalezienie cementu portlandzkiego przypisywane jest Anglikowi Josephowi Aspdinowi, który w 1824 uzyskał brytyjski patent nr 5022 na wyrób tego spoiwa pod nazwą „portland cement”. Nazwa pochodzi od koloru otrzymanego cementu, który przypominał wynalazcy kolor wapienia portlandzkiego – wówczas jednego z najlepszych i najdroższych materiałów budowlanych w Wielkiej Brytanii.
W Niemczech produkcję tego spoiwa zainicjowała w 1850 r. firma Brunkhorst & Westfalen z rejonu Hamburga, jednak oficjalnie pierwszym uznanym producentem cementu portlandzkiego był Hermann Bleibtreu, który swe pierwsze fabryki tego produktu uruchomił w okolicy Szczecina (1855) oraz w Oberkassel koło Bonn (1856). W 1855 r. w Lebbin (dziś Lubin na wyspie Wolin) uruchomiła produkcję cementownia Johannesa Quistorpa, która wkrótce stał się największym producentem najwyższej jakości cementu portlandzkiego w krajach niemieckich. We Francji produkcję cementu portlandzkiego rozpoczęto w roku 1850, a w Stanach Zjednoczonych w 1870 r. W Królestwie Kongresowym (wówczas w granicach zaboru rosyjskiego) produkcję tego materiału rozpoczął w 1857 r.