Salamandra czarna (Salamandra atra) – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych (Salamandridae). Żyje w Alpach i Górach Dynarskich. Wyróżnia się 4 podgatunki, z których jeden uznaje się za niepewny. Podgatunek nominatywny wyróżnia się całkowicie czarnym ubarwieniem, podczas gdy u krytycznie zagrożonej S. a. aurorae grzbiet zdobią żółte plamy. S. a. pasubiensis cechuje się mniejszym natężeniem żółtych plam. Linie te rozdzieliły się prawdopodobnie jeszcze przed ostatnim zlodowaceniem.

Płaz zaadaptował się do klimatu górskiego, w którym żyje. Rozwój młodych przebiega w ciele samicy, na świat wydostają się co 3–4 lata już ukształtowane.

Systematyka thumb|left|S. atra aurorae Salamandra czarna zalicza się do rodzaju Salamandra, rozpowszechnionego w zachodniej Palearktyce. Riberon i współpracownicy w 2001 i w 2004 uznali istnienie dwóch podgatunków (S. atra atra i S. atra aurorarae). W obrębie gatunku Salamaandra atra wedle IUCN wyróżnia się obecnie 4 podgatunki: S. atra atra; S. atra aurorae – opisana przez Trevisana w 1982, odmienna genetycznie i chromatycznie, uznawana niekiedy za osobny gatunek po tym, jak w 1996 Joger zbadał białka osocza i doszukał się istotnych różnic. Jednak 3 lata później Veith i współpracownicy w analizie DNA mitochondrialnego żadnych istotnych różnic nie dostrzegli.