Palenie tytoniu zwiększa ryzyko zarówno ostrego, jak i przewlekłego zapalenia trzustki. Rozpoznanie ostrego zapalenia trzustki opiera się na trzykrotnym zwiększeniu stężenia amylaz lub lipaz we krwi. W przewlekłym zapaleniu trzustki badania te mogą być prawidłowe. Przydatne mogą być również techniki diagnostyki obrazowej, takie jak USG i tomografia komputerowa.
Ostre zapalenie trzustki leczy się zwykle płynami dożylnymi, lekami przeciwbólowymi, a czasami antybiotykami. Przy ostrym zapaleniu trzustki zwykle nie wolno jeść i pić, a w żołądku umieszcza się zgłębnik nosowo-żołądkowy. Można wykonać procedurę zwaną endoskopową cholangiopankreatografią wsteczną (ERCP) w celu zbadania dalszego odcinka przewodu żółciowego wspólnego i usunięcia kamienia żółciowego, jeśli jest obecny. U osób z kamieniami żółciowymi często usuwa się również pęcherzyk żółciowy. W przewlekłym zapaleniu trzustki, oprócz powyższych, mogą być konieczne długotrwałe zmiany w diecie i wymiana enzymów trzustkowych. Czasami przeprowadza się operację usunięcia części trzustki.