mały|Paralelizm Spinozy
Panteizm (z gr. pan „wszystko”, theos „Bóg”) – pogląd religijno-filozoficzny (niekiedy teologiczny) utożsamiający świat z Bogiem lub absolutem. Neguje istnienie boga osobowego, głosi zaś przenikanie absolutu we wszystkie substancje jakie istnieją. Panteizm często łączył się z ideami rozumnego rozwoju wszechświata, jedności, wieczności oraz żywości świata materialnego.
Do ważniejszych filozofii panteistycznych można zaliczyć stoicyzm, neoplatonizm, teozofię, filozofię Jana Szkota Eriugeny, Giordana Bruna oraz Barucha Spinozy. Idee panteizmu głosiło też wiele ruchów religijnych: m.in. średniowieczni amalrycjanie i begardzi. Koncepcja ta nie ma natomiast nic wspólnego z ideą przebóstwienia (theopoiesis) wyznawaną w chrześcijaństwie, zwłaszcza w prawosławiu, która głosi możliwość powrotu dusz do Boga i połączenia z Bogiem.
Historia
Termin panteizm pochodzi od greckiego słowa pan (gr. πᾶν) oznaczającego „wszystko” oraz theos (θεός) oznaczającego boga, rozumianego szerzej jako istotę teizmu.