Nie byłoby Sudetów Środkowych jako pasma górskiego, gdyby nie kolejny okres orogenezy alpejskiej w trzeciorzędzie podczas której, sztywne i grube warstwy skorupy ziemskiej nie zostały sfałdowane, lecz potrzaskane na kilkanaście części, z których każda została wypiętrzona na różną wysokość wzdłuż wielkich, ponad 1000 metrowych uskoków. W ten sposób powstały góry blokowo-zrębowe, składające się z bloków oddzielonych od siebie uskokami i rozległymi kotlinami. Górnokredowa płyta piaskowcowa została dyslokowana, a jej północno-wschodnia część uległa wypiętrzeniu tworząc Góry Stołowe zbudowane z piaskowców. Natomiast rów Górnej Nysy, zbudowany z piaskowców, zlepieńców i łupków został podniesiony na mniejszą wysokość. Mniejsze fragmenty płyty występują w Górach Bystrzyckich, gdzie znajdują się na różnych wysokościach. Podczas orogenezy alpejskiej nie zostało wydźwignięte Przedgórze Sudeckie. W czasie orogenezy alpejskiej nasiliły się zjawiska wulkaniczne, które trwały aż do czwartorzędu. Ich pozostałością są magmowe wylewy bazaltowe – skały wylewne.