Po zakończeniu orogenezy alpejskiej w całych Sudetach nastał proces erozyjnego niszczenia gór przez czynniki zewnętrzne – wietrzenie (erozja rzeczna) i sedymentacja osadów rzecznych, lodowcowych (przyniesionych przez lodowce skandynawskie) oraz eolicznych (naniesionych przez wiatr na przedpolu lodowca) w epoce lodowcowej. Osady lodowcowe powstały jedynie w dolinie Bystrzycy oraz w Kotlinie Kłodzkiej, gdzie lądolód wkroczył przez obniżenie Przełęczy Kłodzkiej. Szersze rozprzestrzenienie, zwłaszcza w Kotlinie Kłodzkiej, mają osady eoliczne – lessy, a w dolinach dawnych rzek piaski i żwiry.
Budowa geologiczna mały|Góry Stołowe – forma skalna z piaskowca ciosowego na Szczelińcu Wielkim Sudety Środkowe to typowe góry zrębowe, obcięte od północy i południa uskokami. Pod względem geologicznym przedstawiają strukturę nieckowatą, której oś przebiega równolegle do głównego kierunku zrębu sudeckiego (z północnego zachodu na południowy wschód). Na obrzeżach niecki od północy znajduje się gnejsowa kra sowiogórska Gór Sowich, a od południa masywy Gór Orlickich i Bystrzyckich zbudowane z prekambryjskich skał metamorficznych, głównie łupków i gnejsów z małym obszarem granitowej intruzji w okolicach Kudowy wieku karbońskiego. Nieckę wypełniają warstwy dewońskie, karbońskie i permskie.