Drugim kierunkiem natomiast było połączenie mrocznego, gotyckiego klimatu z ciężkim, heavymetalowym brzmieniem, wzorowanym na twórczości takich zespołów jak Black Sabbath czy Metallica. Muzyka ta, początkowo nazwana doom metalem, z czasem ewoluowała w szereg nowych stylów muzycznych (m.in. folk metal, melodic metal, brzmienia symfoniczne). Właśnie wtedy też narodziło się pojęcie gothic metalu, który był lżejszą odmianą doom metalu, głównie za sprawą dopełniających wokali żeńskich oraz instrumentów klawiszowych.
Lata 90. Przełomowy okazał się album "Gothic" grupy Paradise Lost (wydany w 1991 roku). Fanów nowego stylu zachwycił również "Always..." autorstwa The Gathering (1992), Type O Negative (Bloody Kisses, 1993 oraz October Rust, 1996), Tiamat (Wildhoney, 1994), Moonspell (Wolfheart, 1995 i Irreligious, 1996), Therion (Theli, 1995), Theatre of Tragedy (Theatre of Tragedy, 1995 i Velvet Darkness They Fear, 1996), The Nefilim (Zoon, 1996), będący jednopłytowym przedsięwzięciem frontmana Fields of the Nephilim.