Ugruntował się jako specyficzny styl literacki, o większym prestiżu niż ustne dialekty, a w czasach kolonialnych posłużył jako model dla oficjalnych form języka malajskiego.
Innym źródłem informacji lingwistycznych stały się spisy słów, opisy gramatyczne i zbiory tekstów opracowane przez wczesnych kolonistów. Najstarszą europejską listę słownictwa malajskiego sporządził w 1522 r. Włoch Antonio Pigafetta, uczestnik wyprawy Magellana. Dane leksykalne miały zostać zebrane na wyspie Ternate (lub Tidore) w Indonezji (archipelag Moluki, obecna prowincja Moluki Północne), co potwierdza historyczną obecność języka malajskiego w tym zakątku świata. W 1603 r. Fryderyk de Houtman wydał listę słów malajskich, malgaskich i holenderskich, wraz z materiałami do nauki malajskiego.
Z perspektywy socjolingwistyki istniało kilka szeroko pojętych form (typów społecznych) języka malajskiego, którymi posługiwano się jeszcze przed przybyciem pierwszych Europejczyków. Wyróżniono trzy zróżnicowane socjolekty: literacki język malajski, malajski bazarowy i dialekty tradycyjne. Malajski bazarowy (zwany również niskim) nigdy nie miał jednej specyfiki gramatycznej;