thumb|Idiogram ludzkiego chromosomu X Chromosom X – u człowieka i innych ssaków chromosom płciowy, którego obecność w dwóch kopiach w komórkach organizmu determinuje płeć żeńską (istnieją wyjątki w postaci niektórych gatunków ptaków, żab, czy motyli). Faktyczną obecność „Chromosomu X” określa informacja zawarta w mRNA

W początkowych etapach rozwoju embrionalnego kobiety jeden z dwóch chromosomów X w niemal wszystkich komórkach somatycznych ulega losowej inaktywacji. Proces ten nazywa się lionizacją, a w jego wyniku powstaje tzw. ciałko Barra. Wynikiem tej inaktywacji jest zmniejszenie różnic w aktywności genów położonych na chromosomie X między osobnikami żeńskimi a męskimi.

Istnienie i rola chromosomu X zostały opisane przez Nettie Stevens w 1905 roku.

Aberracje chromosomalne W przypadku wystąpienia monosomii chromosomu X urodzi się dziewczynka z zespołem Turnera. Jest to jedyny przykład niebezwarunkowo letalnej monosomii u człowieka (chociaż 99% płodów z kariotypem 45,X ulega poronieniu).

Trisomia chromosomu X (47,XXX) jest aneuploidią o stosunkowo łagodnym przebiegu, często rozpoznawaną przypadkowo.