Im dalej na zachód, tym słabszy stawał się element wołoski, zaś coraz większą część ludnościowego substratu kolonizacji tworzyli Rusini, którzy pozostawili po sobie zwarty obszar osadniczy sięgający po dolinę Popradu, zamieszkany przez Łemków. Z kolei najdalej na zachód wysuniętą grupę ludności ruskiej w Polskich Karpatach stanowili tzw. Rusini Szlachtowscy, osiedli w czterech wsiach w dolinie Grajcarka. Dalej na zachód dominował już element rodzimy, polski bądź słowacki. W połowie XIV wieku kolonizacja wołoska dotarła w okolice Pogórza DynowskiegoJerzy Nalepa, Łemkowie, Wołosi i Biali Chorwaci. Uwagi dotyczące kwestii genezy osadnictwa ruskiego na polskim Podkarpaciu, „Acta Archeologica Carpathica”, s. 136. (ówczesne pogranicze polsko-ruskie), w XV wieku – do Tatr, a na przełomie XVI i XVII wieku zatrzymała się na pograniczu słowacko-morawskim – w regionie Kisuc i w tzw. Wołoszczyźnie Morawskiej na północnych Morawach. W Polsce osadnictwo wołoskie objęło (z różną intensywnością) cały pas Beskidów aż po Śląsk Cieszyński.