Teoria ta zajmuje się wyborem najefektywniejszej formy kontraktu w związku przełożony-agent, przyjmując założenia na temat ludzi (np. ograniczona racjonalność, niechęć do ryzyka), organizacji (np. konflikt celów pośród członków) oraz informacji (np. informacji jako towaru, który można kupić). W szczególności czy kontrakt oparty na wynikach (akcje, transfer praw własności) jest wydajniejszy od opartego na zachowaniu (pensje).
Teorii agencji można użyć w różnych zestawieniach, poczynając od zagadnień na poziomie makro, jak polityka urzędów regulujących, kończąc na poziomie mikro jak wina, kłamstwo oraz inne ekspresje własnej korzyści. Najczęściej używano teorii agencji w kontekście zagadnień organizacyjnych jak: wynagrodzenia, przejęcia, strategie dywersyfikacji, związki w zarządzie, struktura finansowa i własnościowa, integracja pionowa i innowacje.
Pozytywna teoria agencji Badacze tej teorii skupili się na identyfikacji sytuacji, w których przełożony i agent mają skłonności do konfliktu celów, a następnie na opisie mechanizmu zarządzania, który ogranicza samolubne zachowania kadry kierowniczej.