Mimetyczne pragnienie jest wykluczającą się wzajemnie strukturą, która jednocześnie wikła nas w konflikt i rywalizację i daje okazję do ich złagodzenia. Drugi człowiek jest dla nas jednocześnie wzorem i rywalem. Aby możliwe było przetrwanie należy, według francuskiego myśliciela, skupić grupową wściekłość i nienawiść na jednej ofierze, wybranej jednomyślnie przez społeczeństwo. Tylko to jest w stanie uratować daną wspólnotę przed wewnętrznym procesem wzajemnego wyniszczania się. Dzięki skupieniu się całej przemocy na jednym człowieku możliwe staje się pojednanie pozostałych członków danej grupy.
Mechanizm kozła ofiarnego jako fundament kulturowy Girard uważał, że przemoc może przybierać dwie formy: przemocy wszystkich przeciw wszystkim oraz przemocy wszystkich przeciw jednemu. Francuski badacz zauważa, że o ile pierwszy z wymienionych przez niego rodzaj przemocy jest związany z dezintegracją społeczną i prowadzi do destrukcji grupy, o tyle drugi sprzyja integracji.