Sankcja pragmatyczna (łac. sanctio pragmatica) – dekret monarchy, ustanawiający prawa o istotnym charakterze. Choć w historii wydano wiele takich aktów, najbardziej znana jest sankcja pragmatyczna z 1713 (często sformułowanie to jest używane w odniesieniu do tego aktu bez żadnego wyróżnika).

Sankcja pragmatyczna (1438) We Francji, uchwała Kościoła na synodzie w Bourges, przyjęta przez sąd (zwany „parlamentem”) i króla Karola VII jako obowiązujące prawo.

Ustalenia: król miał prawo mianować urzędników kościelnych; sankcja znosiła prawo apelacji dostojników kościelnych do Rzymu.

W efekcie sankcji pragmatycznej król został praktycznym zwierzchnikiem Kościoła katolickiego we Francji.

Zobacz: gallikanizm

Sankcja pragmatyczna (1713) 340px|mały|Sankcja pragmatyczna z 1713 roku

Edykt cesarza Karola VI z 19 kwietnia 1713 r., w którym ogłoszono, że posiadłości Habsburgów będą niepodzielne oraz mogą być dziedziczone przez kobiety.