Pelagiusz (ur. ok. 354, zm. po 418) – brytoński teolog, filozof i pisarz, od którego wziął początek pelagianizm.
Życiorys Wiadomości o życiu Pelagiusza pochodzą głównie z jego własnych dzieł oraz z pism polemicznych Augustyna z Hippony i Hieronima ze Strydonu. Wymieniany jest także w świadectwach Mariusza Merkatora, Prospera z Akwitanii i Gennadiusza z Marsylii.
Urodził się po 350 roku w Brytanii. Według naukowców, takich jak Wacław Eborowicz, był niemalże rówieśnikiem Augustyna z Hippony, który urodził się w 354 roku. W latach 80. IV wieku udał się do Rzymu, być może aby zdobyć wykształcenie. Tam jego uczniami zostali Anian z Celedo i Celestiusz. Pomimo, że nie posiadał święceń kapłańskich, ani nie należał do wspólnoty monastycznej, ubierał się jak mnich i zachowywał celibat oraz ascetyczny styl życia. Już wówczas prowadził polemiki z Hieronimem ze Strydonu. Wkrótce potem do grona jego zwolenników dołączył Rufin Syryjczyk.