Odbiór filmu Ukazanie się Potopu poprzedził spór na temat roli Kmicica. Dyskusję zainicjował na łamach „Życia Warszawy” krytyk Stanisław Grzelecki, któremu wtórował Janusz Czapliński z „Expressu Wieczornego”. Obaj krytycy sprzeciwiali się obsadzeniu w głównej roli Olbrychskiego, który wcześniej zagrał Azję Tuhajbejowicza w Panu Wołodyjowskim. Grzelecki i Czapliński powoływali się na listy czytelników, którzy rzekomo domagali się innego aktora w tej roli. Na łamach „Kultury” Janusz Głowacki kwestionował agresywny ton wypowiedzi Czaplińskiego, a Krzysztof Mętrak z „Filmu” zarzucił inicjatorom dyskusji manipulowanie głosami czytelników. Po premierze Grzelecki i Czapliński wycofali swoje zastrzeżenia wobec Olbrychskiego.

Po premierze Potop został pozytywnie przyjęty przez widownię – obejrzało go w kinach ponad 27 milionów widzówPrzed 1989 rokiem była to trzecia pod względem oglądalności liczba widzów w Polsce. Zobacz też: Lista filmów z największą liczbą widzów w Polsce. – oraz początkowo przez krytyków. Aleksander Ledóchowski na łamach „Kina” napisał, iż „film Hoffmana przechwycił to wszystko, co ważne jest dla prozy Sienkiewicza”. Zdaniem Krzysztofa Mętraka: