25 marca 1992 roku papież Jan Paweł II wydał bullę „Totus tuus Poloniae populus”, na mocy której erygowano nowe diecezje i metropolie oraz rozwiązano unię personalną z archidiecezją warszawską. Arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim został wówczas abp Henryk Muszyński. Od archidiecezji odłączono wówczas 5 dekanatów: 3 południowe, które dołączono do nowej diecezji kaliskiej (czermiński, jarociński i pleszewski) i 2 północne, które weszły w skład nowej diecezji toruńskiej (toruński i wierzchuciński).
thumb|kard. Józef Glemp i abp Henryk Muszyński (2009)
24 lutego 2004 roku po decyzji papieża Jana Pawła II, wyłączono z archidiecezji 12 dekanatów (114 parafii), które weszły w skład nowo utworzonej diecezji bydgoskiej, a przyłączono 53 parafie z diecezji włocławskiej (dekanat kleczewski, słupecki, zagórowski i część goślińskiego) i archidiecezji poznańskiej (dekanat chodzieski, gośliński, rogoziński i część kostrzyńskiego). Zmiany weszły w życie od 25 marca 2004 roku i trwają do dziś.