Koronacja cesarska Henryka VII Henryk dotarł do Rzymu na początku maja. Tymczasem wzrósł opór przeciw niemu kierowany przez Roberta Mądrego i gwelficką rodzinę Orsinich. Król Neapolu był wspierany przez dyplomację francuską, która uważała ideę restauratio imperii za zagrożenie dla swoich interesów. Początkowo nie doszło do walk, ale do długich rokowań, do których wmieszał się papież. Henryk obiecał papieżowi wyprawę krzyżową do Ziemi Świętej. Nie mógł jednak wypełnić tego przyrzeczenia w ciągu kilku miesięcy, które pozostały do jego śmierci. Wkrótce jednak doszło do ciężkich walk w mieście.
Koronacja cesarska Henryka nastąpiła 29 czerwca 1312. Dokonali jej na Lateranie wyznaczeni przez papieża kardynałowie, gdyż drogę do bazyliki św. Piotra zagrodziły wrogie wojska. Po koronacji nowy cesarz wydał encyklikę koronacyjną. W arendze oświadczył, że tak jak Bóg rządzi wszystkim w niebiosach, tak wszyscy ludzie na ziemi muszą być posłuszni cesarzowiMGH Const. IV, nr 801–803..