Filip Melanchton (właściwie Philipp Schwartzerd ur. 16 lutego 1497 w Bretten, zm. 19 kwietnia 1560 w Wittenberdze) – reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca reformacji, profesor Uniwersytetu w Wittenberdze. W Niemczech zreorganizował szkolnictwo i wprowadził szkołę humanistyczną, która stała się wzorcem dla szkół na Śląsku i Pomorzu. Autor Wyznania augsburskiego, podstawowej księgi wyznaniowej luteranizmu.
Życiorys Urodził się jako Philipp Schwartzerd. W roku 1509 pod wpływem wuja Johannesa Reuchlina, który poradził mu by wzorem renesansowych humanistów zmienił nazwisko, w miejsce niemieckiego „Schwartzerdt” (dosłownie „czarna ziemia”) przyjął jego grecki odpowiednik „Melanchthon” (Μελάγχθων). Studiował języki klasyczne (w tym hebrajski) oraz literaturę antyczną na uniwersytetach w Heidelbergu i Tybindze. W 1514 roku rozpoczął pracę wykładowcy na uniwersytecie w Tybindze. Od 1518 do końca życia związał się z uniwersytetem w Wittenberdze. W 1519 roku wziął udział w dyspucie lipskiej. W 1530 na sejmie Rzeszy w Augsburgu reprezentował Marcina Lutra.