Wyraźne zmniejszenie liczby ludności w dawnych centrach osadniczych ograniczyło zagospodarowywanie ziemi. W rezultacie, aż do XIII i reformy organizacyjnej wprowadzonej przez Krzyżaków, poszczególne gospodarstwa znajdowały się przeważnie w oddaleniu od siebie, otoczone polami, odłogami i pastwiskami. Wielkość poszczególnych lauksów była zróżnicowana. Na skraju zagospodarowanego obszaru znajdował się zazwyczaj cmentarz, najczęściej w pobliżu wody.

Większymi niż lauksy jednostkami osadniczymi były tzw. „małe ziemie” (terrule). Ich odpowiednikiem były litewskie i estońskie „kiligundy’, terytorialne wspólnoty, powstałe na zasadzie dobrowolnych porozumień formacji osadniczych niższego rzędu (lauksów).

W pruskiej etymologii nazewnictwa zachowało się 157 miejsc z przyrostkiem –lauks (pol. –ławki) i 124 z przyrostkiem –kaym (pol. –kiejmy). Oba określenia występują w pruskich nazwach miejscowych (pojedynczo, np. Łajs, Łajsy lub w złożeniach) i stanowią dwa elementy podstawowej jednostki osadnictwa Prusów. W obrębie jednego lauksu mógł być jeden lub więcej dwór-kaym.

Do dziś forma pojedynczych gospodarstw, bądź zabudowań składających się z 2-3 gospodarstw, jest spotykana stosunkowo często na obszarach Warmii, Mazur i Suwalszczyzny.