Jej dokonanie wymaga odpowiedniej kompetencji oraz spełnienia przewidzianych prawem warunków proceduralnych i formalnych.
W literaturze wyróżnia się m.in.:
derogację wyraźną – gdy prawodawca wprost wskazuje regulację uchylaną; derogację dokonywaną za pomocą ogólnej klauzuli derogacyjnej; derogację wynikającą z innych operacji nowelizacyjnych na tekście prawnym.
Z punktu widzenia techniki prawodawczej największą pewność co do zakresu zmiany zapewnia wyraźne wskazanie przepisów lub aktów, które mają zostać uchylone.
Derogacja a nowelizacja
Nowelizacja jest pojęciem szerszym niż samo ustanowienie przepisu uchylającego. Może polegać na uchylaniu, zmianie albo dodawaniu przepisów.
Na poziomie tekstu prawnego zmiana brzmienia przepisu oznacza zastąpienie dotychczasowego fragmentu tekstu fragmentem nowym. W konsekwencji również zmiana przepisu może prowadzić do derogacji norm rekonstruowanych przed nowelizacją oraz do powstania norm o nowej treści.
Wojciech Patryas wskazuje, że derogacja norm może być skutkiem nie tylko ustanowienia przepisów wprost uchylających, ale również zmiany dotychczasowych przepisów i dodawania przepisów nowych.