Próby tworzenia specjalnych okrętów desantowych podejmowano już w latach 30., lecz impuls rozwojowi jednostek tej klasy dała dopiero II wojna światowa, kiedy to operacje desantowe wymogły masową budowę jednostek desantowych.
Wprowadzenie Klasa okrętów desantowych jest bardzo niejednolita i ulegająca dużym przeobrażeniom na przestrzeni lat, wspólne jest jedynie ich przeznaczenie. Należą do niej okręty o wyporności od kilkuset ton do kilkudziesięciu tysięcy ton (w Polsce jako okręty desantowe małe klasyfikowano także jednostki kilkudziesięciotonowe). Większość współczesnych okrętów desantowych ma wyporność od kilku do kilkunastu tysięcy ton. Małe okręty desantowe nazywane są też barkami desantowymi. Dalszymi zadaniami okrętów desantowych bywa transport wojsk, sprzętu i zaopatrzenia, ewakuacja rannych, czasami wsparcie ogniowe desantu w ograniczonym stopniu, obecnie także udział w operacjach humanitarnych w czasie pokoju.