Okręty desantowe można najogólniej podzielić na takie, które podchodzą do brzegu lub blisko niego w celu bezpośredniego wyładunku transportowanych sił (okręty desantowe w ścisłym znaczeniu) oraz na dokonujące wyładunku jedynie pośrednio, w pewnej odległości od brzegu, za pośrednictwem barek desantowych, kutrów desantowych, transporterów pływających, poduszkowców i śmigłowców (transportowce desantowe, okręty desantowe-doki i śmigłowcowce desantowe).

Historia i rozwój Zwykłe statki i okręty używane były do transportu wojska praktycznie od początku żeglugi. Potrzeba pojawienia się specjalnych jednostek do wyładowywania wojsk i materiału na nieprzygotowany brzeg pojawiła się w zasadzie w XX wieku, aczkolwiek w literaturze spotyka się informacje, że prawdopodobnie pierwsze płaskodenne łodzie zostały przystosowane specjalnie w tym celu przez Chile podczas wojny saletrzanej w 1881 rokuGrzegorz Kolański. Poza horyzontem – okręty desantowe „bardzo duże”. „Morze, Statki i Okręty” nr 4/2012, s. 7.. Rozwój okrętów desantowych bezpośrednio podchodzących do brzegu związany jest przede wszystkim z potrzebami przewożenia czołgów i innych pojazdów wojskowych. Na ogół mają one konstrukcję zbliżoną do promów – większą część długości kadłuba zajmuje ładownia dostępna dla pojazdów, z reguły odkryta, z dostępem przez furtę dziobową.