Przykłady fikcji realistycznej można znaleźć w powieściach Bolesława Prusa, a także w popularnych kryminałach, powieściach obyczajowych czy romansach. Ważne jest jednak rozróżnienie między „realnym” (rzeczywistym) a „realistycznym” (prawdopodobnym, odnoszącym się do rzeczywistości) – fikcja, nawet najbardziej realistyczna, pozostaje zmyśleniem.
Fikcja fantastyczna i jej odmiany Oprócz realizmu, fikcja literacka obejmuje także fikcję fantastyczną, która wprowadza elementy nadnaturalne, nieprawdopodobne lub futurystyczne. W jej obręb wchodzą baśnie, fantastyka naukowa (np. Dzienniki gwiazdowe Stanisława Lema), fantasy (np. Władca Pierścieni J.R.R. Tolkiena, Wiedźmin Andrzeja Sapkowskiego) oraz groteska. Fikcja fantastyczna odrzuca kryterium prawdopodobieństwa, tworząc nowe mity, baśniowe krainy lub wizje przyszłości. Jej celem jest często eksploracja granic wyobraźni i prezentacja alternatywnych rzeczywistości.