23a ustawy gminnej.
W porównaniu do zwyczajnej gminy miejskiej, miasto na prawach powiatu dodatkowo prowadzi lub współprowadzi powiatową bibliotekę publiczną, szpital, dom pomocy społecznej oraz zakład opiekuńczo-leczniczy, a w trakcie kwalifikacji wojskowej organizuje powiatową/miejską komisję lekarską. Ponadto w mieście na prawach powiatu pojawiają się podlegające prezydentowi miasta organy powiatowej administracji zespolonej, które w zwyczajnej gminie są nieobecne. Administrację tę stanowią: urząd miasta, w porównaniu do zwyczajnej gminy obejmujący dodatkowo: wydział właściwy ds. geodezji i kartografii, wydział właściwy ds. administracji architektoniczno-budowlanej, wydział właściwy ds. komunikacji, wydział właściwy ds. bezpieczeństwa, inne jednostki organizacyjne lub organy: powiatowy/miejski urząd pracy, powiatowe/miejskie centrum zarządzania kryzysowego, komisja bezpieczeństwa i porządku, powiatowy/miejski zespół ds.