orzekania o niepełnosprawności powiatowe/miejskie centrum pomocy rodzinie powiatowa/miejska stacja sanitarno-epidemiologiczna powiatowy/miejski inspektorat nadzoru budowlanego komenda powiatowa/miejska Policji (w przypadku Warszawy – działające na jej terytorium komendy rejonowe Policji) komenda powiatowa/miejska Państwowej Straży Pożarnej w niektórych miastach – powiatowy/miejski konserwator zabytków inne jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników służb, inspekcji i straży szczebla powiatowego, oprócz tych wyłączonych z administracji zespolonej (tzw. spionizowanych – np. powiatowego inspektoratu weterynarii, urzędu skarbowego, biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, prokuratury rejonowej, sądu rejonowego, wojskowego centrum rekrutacji, czy jednostek zamiejscowych oddziałów Krajowego Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego).
W pozostałym zakresie miasto na prawach powiatu jest co do zasady gminą, a jego organy podlegają przede wszystkim regulacjom ustawy o samorządzie gminnym.