Zaciekawiony tablicą, której użyto do wykonania kołowrotka, biskup wysłał list do miejscowych misjonarzy z prośbą o zgromadzenie jak największej ilości tablic oraz rozpoczął pierwsze próby tłumaczenia. Na wyspie znaleziono jednak tylko kilkanaście tablicCatherine and Michel Orliac, Des dieux regardent les étoiles. Za S. Fischer.. Wówczas nikt nie potrafił odczytać pisma. Większość zabytków tego pisma zaginęła. Przetrwały 23 lub 24 tabliczki zapisane rongorongo, w tym tabliczka z Berlina, pierwotnie zawierająca najdłuższy znany tekst w tym piśmie. Łącznie na tych tabliczkach stwierdzono przeszło 12 tys. glifów. Wszystkie tabliczki są wyryte w drewnie i znajdują się w kolekcjach muzealnych.
Pismo rongorongo było jedynym rdzennym systemem pisma na terenie całej Polinezji.
Według ustnej tradycji wyspiarzy istniały dwa pisma: powszechne – rongorongo i pismo tau ceremonialne, związane z kultem bogów czy przodków. Sztuka pisania i czytania była zarezerwowana dla specjalnie kształconych pieśniarzy tangata manu o te-rongo-rongo, czyli „ludzi-ptaków znających rongorongo”, i była wielkim przywilejem. Tradycyjna nazwa pisma kohau rongo-rongo oznaczała „łamać włócznie” lub „łamać słowa”. Wyraz rongo lub rong w językach polinezyjskich oznacza „słyszeć”, „wysłuchać”.