Wobec dużego kryzysu partii, SPD zażądała ponownego przyjęcia do partii oraz przekazanie „Gazety Robotniczej” w ręce Róży Luksemburg i Marcina Kasprzaka. Zażądano ponadto zawarcia umowy, w której PPS przyjmuje wyłącznie „program erfurcki”, bez dodatkowych elementów dotyczących niepodległości Polski. Organizacja PPS odrzuciła te warunki, zaś w czasie debaty na zjeździe SPD w 1903 w Dreźnie uznano samodzielność organizacji PPS zaboru pruskiego.
W 1905 powstrzymano próbę „zjednoczenia” z SPD, zaś na VIII Zjeździe w kwietniu 1905 w Katowicach podtrzymano tendencje separatystyczne. Spowodowało to odejście z partii przewodniczącego Augusta Berfusa, zaś kierownictwo objął Franciszek Morawski. Jednak osłabienie lokalnego polskiego ruchu socjalistycznego spowodowanie wsparciem PPS w zaborze rosyjskim, powrót części działaczy do zaboru rosyjskiego (Jerzy Hasse, Estera Golde-Strózecka) oraz śmierć Franciszka Morawskiego spowodowały potrzebę zbliżenia z partią niemiecką. W 1906 doszło do ugody pomiędzy PPS a SPD uzależniającą partię od SPD przy zachowaniu własnej nazwy, struktury oraz władz. W 1907 kierownictwo partii objął Józef Adamek.