A zatem kolonizacja tych ziem – podobnie jak w przypadku zamorskich zdobyczy – była zabiegiem opresyjnym wobec rdzennej ludności.
Działalność Komisji Kolonizacyjnej Zadania Komisji obejmowały szeroki zakres działań wspierających kolonizację niemiecką we wschodnich prowincjach, począwszy od zakupu gruntów i sprowadzania osadników, przez planowanie osad i gospodarstw, meliorację gruntów, budowę budynków użyteczności publicznej, a czasem nawet samych gospodarstw, po wsparcie osadników poprzez różnego rodzaju organizacje (spółdzielnie, banki rolne), a także stymulowanie aktywności przemysłowej oraz rozbudowę sieci drogowej i kolejowej.
thumb|Nabytki ziemskie Komisji Kolonizacyjnej w latach 1886–1913|321x321px
Obrót gruntami Podstawowym zadaniem Komisji było nabywanie dużych gospodarstw rolnych, ich parcelacja oraz sprzedaż lub (częściej) dzierżawa niemieckim osadnikom. Ziemię kupowano przede wszystkim od Niemców: przez cały okres działalności Komisja nabyła ok. 460 tys. ha, z czego ponad 330 tys. ha (ponad 70%) od Niemców.
W 1908 r. weszła w życie ustawa zezwalająca na wywłaszczenie ziemi od Polaków. Wywołała ona duże kontrowersje, również w samych Niemczech.
W sumie Komisja wykupiła ok.