250px|thumb|Główne wejście do lazaretu w Mahón na Minorce mały|XIX w. lazaret Twierdzy Toruń, obecnie siedziba Specjalistycznej Przychodni Wojskowej w Toruniu|alt= Lazaret (z wł. lazaretto – szpital polowy, przytułek, z wł. Lazar – Łazarz, oraz z wł. Nazaretto – Nazaret) – dawne określenie szpitala wojskowego, zwłaszcza polowego, który przeznaczony był do opatrywania zranionych podczas walk oraz izolacji i leczenia chorych żołnierzy.

Nazwa „lazaret” wywodzi się od imienia św. Łazarza, nadawanego dawniej szpitalom Zakonu Rycerzy od św. Łazarza, w których opiekowano się głównie chorymi na trąd. Na wyspie w pobliżu Wenecji stał kościół Santa Maria di Nazaretto. Po epidemii dżumy w latach 1347–1348 na wyspie tej zorganizowano miejsce kwarantanny, które później przekształciło się w leprozorium.

W okresie Odrodzenia nazwy lazaretto używano wobec niewielkich budowli w miejscach kwarantanny lub odosobnienia chorych, zwłaszcza w leprozoriach. Z czasem budynki te stały się przytułkami dla ciężko chorych i umierających prowadzonymi przez Zakon Rycerzy św. Łazarza, nazywanych lazarytami (lazarystami).