Pierwotne lazarety miały charakter budowli tymczasowych (zwykle drewnianych) stawianych na granicy leprozorium lub były innymi budynkami adaptowanymi do tego celu. Podobne adaptowane lecznice i przytułki zaczęły pojawiać się w pobliżu pól bitewnych (licznych w ówczesnej Europie), w których opiekowano się umierającymi rannymi żołnierzami, a także przeprowadzano zabiegi chirurgiczne, mogące ich uratować.
Nazwa lazaret nie jest używana w polskiej terminologii wojskowo-medycznej XXI wieku. W języku potocznym nazwą tą określano w przeszłości m.in.: wojskowe szpitale polowe, tj. tymczasowe szpitale urządzane w namiotach lub w adaptowanych budynkach (projekty „szkół tysiąclecia” budowanych w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w PRL uwzględniały takie zastosowanie) na szczeblu brygady, dywizji lub wyższych (brygadowy i dywizyjny punkt medyczny), ruchome szpitale ewakuacyjne (np. pociągi szpitalne, okręty szpitalne, samoloty szpitalne), szpitale izolacyjne dla chorych zakaźnych (lub osób poddawanych kwarantannie), organizowane w miejscach masowych zachorowań, szpitale w obozach jenieckich.